Buu Dien DakLak Buu Dien DakLak
THÔNG BÁO


HyperLink


Y TẾ TƯ NHÂN TPHCM
Tổng Hội Y Học
Tổng Hội Y Học
Tổng Hội Y Học
Tổng Hội Y Học
Y Tế Cộng Đồng
Tin tức & Sự kiện
6/28/2009 8:50:06 PM
SUY BUỒNG TRỨNG SỚM LÀ GÌ?

Mãn kinh là một hiện tương tự nhiên, chấm dứt chức năng hoạt động của buồng trứng, biểu hiện qua việc giảm nội tiết tố nữ (estrogen) và không có kinh (vô kinh) trên 12 tháng. 

    


Tuổi mãn kinh thường dao động quanh độ tuổi từ 42 đến 56. Tuy nhiên vài trường hợp mãn kinh xảy ra trước tuổi 40, gọi là mãn kinh sớm hay suy buồng trứng sớm. Qua bài này chúng tôi sẽ giải thích nguyên nhân, chẩn đoán và điều trị những bệnh nhân bị suy buồng trứng sớm.

 

Sơ lược các cơ quan tham gia vào quá trình sinh sản của người phụ nữ

Hành kinh hàng tháng là một quá trình phức tạp để chuẩn bị có thai ở người phụ nữ. Vùng hạ đồi và tuyến yên trong não giúp điều hòa quá trình rụng trứng. Hạ đồi kích thích tuyến yên sản xuất ra nội tiết tố FSH và LH. Những nội tiết này được đưa vào máu đến buồng trứng kích thích giúp trứng trưởng thành và sản xuất 2 loại nội tiết tố nữ là estrogen và progesterone. 

Ở phụ nữ sắp đến tuổi mãn kinh, buồng trứng còn rất ít trứng và trở nên kém đáp ứng với nội tiết FSH và LH. Do tình trạng kém đáp ứng đó nên tuyến yên càng tăng tiết FSH và LH vào trong máu. Khi đến tuổi mãn kinh, buồng trứng không còn trứng gây nên giảm sản xuất estrogen và nồng độ FSH, LH trong máu tăng cao. 

Nguyên nhân gây suy buồng trứng sớm

Có rất nhiều nguyên nhân gây suy buồng trứng sớm hay mãn kinh sớm như yếu tố di truyền, rối loạn miễn dịch, hay những tổn thương buồng trứng sau hóa trị, xạ trị, nhiễm độc hay những yếu tố khách chưa được xác định rõ. Những yếu tố trên làm gia tăng tình trạng thoái hóa trứng ở buồng trứng dẫn đến trứng trong người phụ nữ sẽ hết sớm trước tuổi 40, và do đó giảm sản xuất nội tiết tố nữ estrogen và progesterone dẫn đến tình trạng mãn kinh sớm. 

Nguyên nhân di truyền

Người phụ nữ có 2 nhiễm sắc thể X. Nam giới có 1 nhiễm sắc thể X và 1 nhiễm sắc thể Y. Nếu người phụ nữ chỉ có 1 nhiễm sắc thể X, chức năng buồng trứng bị rối loạn, buồng trứng chỉ là 2 giải xơ, gọi là hội chứng Turner. Suy buồng trứng sớm còn xuất hiện ở những bệnh nhân thừa 1 nhiễm sắc thể X (3 nhiễm sắc thể X) hay những rối loạn nhiễm sắc thể khác.

 

Rối loạn về miễn dịch

Hệ thống miễn dịch trong cơ thể giúp chống lại các tác nhân lạ xâm nhập từ bên ngoài như vi trùng hay vi khuẩn. Đôi khi hệ thống miễn dịch này nhầm lẫn, thay vì tấn công các yếu tố lạ hệ thống này lại tấn công chính các cơ quan trong cơ thể (bệnh tự miễn) mà trong đó có buồng trứng, dẫn đến trứng trong buồng trứng bị hư hại và teo đi gây nên tình trạng mãn kinh sớm.

 

Các yếu tố gây phá hủy cấu trúc của buồng trứng

Buồng trứng có thể bị hư hại do xạ trị, hóa trị, phẫu thuật hay một vài tác nhân nhiễm trùng đường sinh dục. Xạ trị và hóa trị trong điều trị ung thư các cơ quan khác có thể ảnh hưởng đến chức năng buồng trứng. Một vài trường hợp nhiễm trùng có thể ảnh hưởng tới buồng trứng chẳng hạn như lao hay quai bị, tuy nhiên không phải tất cả các trường hợp đều gây suy buồng trứng.

 

Một số yếu tố chưa được biết rõ

Một vài phụ nữ suy buồng trứng sớm không tìm được nguyên nhân thường được gọi là suy buồng trứng sớm vô căn. Có thể có những nguyên nhân mà cho đến nay chưa được chứng minh rõ ràng. 

Chẩn đoán suy buồng trứng sớm

Phụ nữ trước tuổi 40, vô kinh trên 12 tháng và xét nội tiết FSH trên 40mUI/mL. Ngoài ra cần tiến hành các thăm khám lâm sàng và xét nghiệm khác để xác định nguyên nhân. 

Suy buồng trứng sớm và vấn đề sinh sản

Người phụ nữ được chẩn đoán suy buồng trứng sớm rất hiếm khi có hiện tượng rụng trứng. Tuy nhiên có vài phụ nữ suy buồng trứng sớm có thai trong khi đang điều trị estrogen thay thế nhưng tỷ lệ này rất thấp. Sử dụng các thuốc trong điều trị vô sinh đều không thành công. Phương pháp thụ tinh trong ống nghiệm xin trứng của người khác giúp tăng tỉ lệ có thai (35-40%). 

Những ảnh hưởng của suy buồng trứng sớm

Ngoài tình trạng vô sinh, người phụ nữ do thiếu hụt estrogen sẽ dẫn đến những rối loạn cấp thời như bốc hỏa, toát mồ hôi, khô teo âm đạo, mất những hứng thú về tình dục. Nguy cơ lâu dài ảnh hưởng gây loãng xương và bệnh tim mạch. Để cải thiện và ngăn ngừa các rối loạn trên, phương pháp tốt nhất là dùng nội tiết tố thay thế. 

Kết luận

Suy buồng trứng sớm hay mãn kinh sớm sẽ gây vô sinh và những rối loan do thiếu hụt nội tiết estrogen. Với những bệnh nhân mong con, tỷ lệ có thai tự nhiên rất hiếm. Tuy nhiên ngày nay với tiến bộ của khoa học, phương pháp hỗ trợ sinh sản thụ tinh trong ống nghiệm xin trứng đã đem lại hạnh phúc cho nhiều cặp vô sinh. Bên cạnh đó với phương pháp bổ sung nội tiết thay thế đã giúp cho người phụ nữ mãn kinh sớm trở lại cuộc sống như mọi người phụ nữ khác, vẫn có kinh nguyệt bình thường và không lo âu với những rối loạn gây nên do sự thiếu hụt nội tiết lâu dài.

                                            

Bs. Phùng Huy Tuân

 






COPYRIGHT@TƯ VẤN SỨC KHỎE - HỘI HÀNH NGHỀ Y TẾ TƯ NHÂN - KHÁNH HÒA