Buu Dien DakLak Bluestar
THÔNG BÁO


HyperLink

Số lượt truy cập: 184755

Y T? TU NHÂN VI?T NAM
Y T? TU NHÂN TPHCM
T?ng H?i Y H?c
T?ng H?i Y H?c
T?ng H?i Y H?c
T?ng H?i Y H?c
Y T? C?ng Ð?ng
Tin t?c & S? ki?n
11/1/2019 4:55:15 PM
BS GIA ĐÌNH

 Khi đối mặt với các vấn đề về y tế, rất nhiều người cảm thấy lo lắng và không biết nên lựa chọn ai để tin tưởng. Lúc này, bác sỹ gia đình có thể giúp bạn khi bất kỳ thành viên nào trong gia đình, từ các em bé cho đến người cao tuổi gặp các vấn đề về sức khỏe.


 1. Bác sĩ gia đình là gì?

Khi đối mặt với các vấn đề về y tế, rất nhiều người cảm thấy lo lắng và không biết nên lựa chọn ai để tin tưởng. Lúc này, bác sỹ gia đình có thể giúp bạn khi bất kỳ thành viên nào trong gia đình, từ các em bé cho đến người cao tuổi gặp các vấn đề về sức khỏe.

Với những ca bệnh nghiêm trọng, bác sỹ gia đình có thể có lời khuyên hữu ích đối với việc xét nghiệm, bác sỹ chuyên môn và các liệu trình điều trị, giúp bạn và gia đình có những quyết định sáng suốt nhất.

Khi đến nhà khám bệnh, bác sỹ gia đình cũng có thể hướng dẫn giúp bạn có lối sống lành mạnh để phòng bệnh. (1)

Theo WHO, BÁC SĨ GIA ĐÌNH (General Practitioner – Family Doctor) là một bác sĩ y khoa chuyên điều trị các bệnh cấp tính và mãn tính và cung cấp dịch vụ chăm sóc phòng ngừa và giáo dục sức khỏe cho bệnh nhân.

Một bác sĩ đa khoa quản lý các loại bệnh xuất hiện theo cách không phân biệt ở giai đoạn phát triển ban đầu, có thể cần can thiệp khẩn cấp. Cách tiếp cận toàn diện của thực hành nói chung nhằm xem xét các yếu tố sinh học, tâm lý và xã hội liên quan đến việc chăm sóc bệnh của từng bệnh nhân. Nhiệm vụ của họ không giới hạn các cơ quan cụ thể của cơ thể và họ có các kỹ năng đặc biệt trong điều trị cho những người có nhiều vấn đề về sức khỏe. Họ được đào tạo để điều trị bệnh nhân ở mọi lứa tuổi và giới tính đến mức độ phức tạp khác nhau giữa các quốc gia.

Vai trò của bác sĩ gia đình có thể khác nhau rất nhiều giữa (hoặc thậm chí trong) các quốc gia. Ở khu vực thành thị của các nước phát triển, vai trò của họ có xu hướng hẹp hơn và tập trung vào việc chăm sóc các vấn đề sức khỏe mãn tính; điều trị các bệnh cấp tính không đe dọa tính mạng; phát hiện sớm và chuyển đến chăm sóc chuyên khoa cho bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo; và chăm sóc phòng ngừa bao gồm giáo dục sức khỏe và tiêm chủng. Trong khi đó, ở khu vực nông thôn của các nước phát triển hoặc ở các nước đang phát triển, bác sĩ đa khoa có thể thường xuyên tham gia chăm sóc cấp cứu trước bệnh viện, sinh em bé, chăm sóc tại bệnh viện cộng đồng và thực hiện các thủ tục phẫu thuật phức tạp thấp. Trong một số hệ thống chăm sóc sức khỏe, bác sĩ gia đình làm việc trong các trung tâm chăm sóc chính, nơi họ đóng vai trò trung tâm trong nhóm chăm sóc sức khỏe, trong khi ở các mô hình khác, bác sĩ chăm sóc có thể làm việc như một người hành nghề một tay.

Trong lịch sử, vai trò của bác sĩ gia đình đã từng được thực hiện bởi bất kỳ bác sĩ nào có trình độ tốt nghiệp từ một trường y khoa, làm việc trong cộng đồng. Tuy nhiên, kể từ những năm 1950, BSGĐ đã trở thành một chuyên ngành theo đúng nghĩa của nó, với các yêu cầu đào tạo cụ thể phù hợp với từng quốc gia. Tuyên bố Alma Ata năm 1978 đã đặt nền tảng cho việc chăm sóc chính và thực hành nói chung hiện nay. Nhà thực hành tổng quát (General Pratitioner – GP) ở Anh là tên chính thức của Bác sĩ gia đình. BSGĐ được đào tạo Y khoa & Phẫu thuật tổng quát phù hợp cho việc chăm sóc sức khỏe, xã hội & tâm lý cho mọi người ở mọi lứa tuổi. (2).

Tóm lại, Y học gia đình là chuyên ngành y học cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe toàn diện, liên tục cho từng cá nhân và gia đình ở mọi lứa tuổi cho cả nam lẫn nữ. Bác sĩ gia đình là một thành viên của hệ thống chăm sóc sức khỏe ban đầu nhằm ngăn ngừa bệnh tật và duy trì sức khỏe.

Nhiệm vụ của Bác sĩ gia đình là gì?

-Theo dõi tình trạng sức khỏe chung của mỗi cá nhân.

- Tư vấn cho cá nhân khi có bất kỳ vấn đề sức khỏe phát sinh.

- Tư vấn  thực hiện chủng ngừa ở trẻ.

- Theo dõi và điều chỉnh các bệnh mãn tính như tăng mỡ máu, loãng xương, cao huyết áp…

- Phát hiện sớm bệnh, đặc biệt là các bệnh ung thư: Bác sĩ gia đình thường theo hướng dẫn của các hiệp hội chuyên ngành trong vấn đề tầm soát ung thư định kỳ ở nam và nữ và hướng dẫn tầm soát, gởi BN đến BS chuyên khoa, theo dõi điều trị và chăm sóc Bntrong và sau điều trị, giải đáp các thắc mắc, lo âu của BN, hướng dẫn phòng ngừa tái phát…

- Phối hợp với các Bác sĩ chuyên khoa để có chế độ điều trị tốt nhất cho từng bệnh nhân.

Yêu cầu của một phòng khám Bác sỹ gia đình?

Nền tảng cho hoạt động của Bác sỹ gia đình là thông tin lưu trữ của hồ sơ bệnh án phải đầy đủ, liên tục và có hệ thống. Thông qua dữ liệu lịch sử bệnh án Bác sỹ sẽ có những chẩn đoán và tư vấn điều trị thích hợp.

Phòng khám Bác sỹ gia đình phải có sự liên kết với các Bác sỹ chuyên khoa khác để tư vấn, thăm khám chuyên sâu khi cần. Dữ liệu hồ sơ bệnh án giữa Bác sỹ gia đình phải được liên thông với việc khám chữa bệnh với các chuyên khoa khác. Hoawcjj BSGĐ phải chia sẻ thông tin bệnh tật cả BN với BS chuyên kho hay BV nơi họ được nhận điều trị.

Nên nhận thức  đúng về vai trò của Bác sỹ gia đình

Mặc dù lĩnh vực Bác sỹ gia đình đã khá phổ biến tại các nước có nền y tế phát triển, nhưng vẫn còn khá mới lạ với người dân Việt nam. Hơn nữa, ý thức “phòng bệnh hơn chữa bệnh” hoặc thói quen chăm sóc sức khoẻ thường xuyên của chúng ta chưa cao, nên vai trò của Bác sỹ gia đình tại Việt nam còn khá mờ nhạt.

- Bác sỹ gia đình không phải chỉ là dịch vụ khám chữa bệnh tại nhà: các dịch vụ thăm khám, điều trị tại nhà chỉ là một phần phạm vi hoạt động của Bác sỹ gia đình.

- Bác sỹ gia đình không phải là Bác sỹ chuyên khoa hay có thể điều trị mọi bệnh tật. Vai trò của Bác sỹ gia đình phát huy tốt nhất trong tư vấn, phòng ngừa, đánh giá sức khoẻ trước khi các nguy cơ tiềm ẩn xảy ra với sức khoẻ. (4)

 

Tổ chức BSGĐ tại một số nước:

Chương trình đào tạo nội trú Y học gia đình của Đại học Ziauddin được chấp thuận cho học bổng Y học gia đình.

Châu Âu

- Pháp

Ở Pháp, Médecin généraliste (thường được gọi là docteur) chịu trách nhiệm chăm sóc lâu dài ở các vùng dân cư. Điều này ngụ ý phòng ngừa, giáo dục, chăm sóc các bệnh và chấn thương không cần đến bác sĩ chuyên khoa và định hướng đến bác sĩ chuyên khoa khi cần thiết. Họ cũng theo dõi các bệnh nghiêm trọng hàng ngày (giữa các cuộc khủng hoảng cấp tính cần sự can thiệp của bác sĩ chuyên khoa).

Họ có vai trò trong việc khảo sát dịch bệnh, vai trò pháp lý (cấu thành các chấn thương có thể mang lại sự đền bù, giấy chứng nhận tập luyện thể thao, giấy chứng tử, giấy chứng nhận nhập viện trong trường hợp bất lực về tinh thần) và vai trò trong chăm sóc khẩn cấp. Họ thường đến nhà bệnh nhân khi bệnh nhân không thể đến phòng tư vấn (đặc biệt là trong trường hợp trẻ em hoặc người già) và phải đóng góp vào một nhiệm vụ trực đêm và cuối tuần trong khu vực phụ trách.

Học trình bao gồm sáu năm trong trường đại học (chung cho tất cả các chuyên ngành y tế) và ba năm với tư cách là một học viên nội trú (interne):

Năm đầu tiên (PACES, Première année commune aux études de santé, thường được viết tắt là P1 bởi các sinh viên) là phổ biến với các nha sĩ, dược sĩ và nữ hộ sinh. Thứ hạng trong kỳ thi cạnh tranh cuối cùng xác định ngành nào học sinh có thể chọn học.

Hai năm sau đó, được gọi là propédeutique, dành riêng cho các ngành khoa học cơ bản: giải phẫu, sinh lý con người, hóa sinh, vi khuẩn học, thống kê ...

Ba năm sau được gọi là Ngoại trú (externat) và được dành riêng cho nghiên cứu y học lâm sàng; họ kết thúc bằng một bài kiểm tra phân loại, thứ hạng xác định trong đó chuyên khoa (y học nói chung là một trong số đó) mà sinh viên có thể làm cho cô ấy hoặc thực tập sinh của mình.

Nội trú (internat) là ba năm - hoặc nhiều hơn tùy thuộc vào chuyên môn - kinh nghiệm chuyên môn ban đầu thuộc trách nhiệm của một cấp cao. Anh ấy có thể thay thế bác sĩ, và thường làm việc trong bệnh viện.

Cuối cùng BS có thể học Tiến Sĩ (một công việc nghiên cứu thường bao gồm một nghiên cứu thống kê)

- Hà Lan và Bỉ

Thực hành chung ở Hà Lan và Bỉ được coi là tiên tiến. Các Huisarts (nghĩa đen: "bác sĩ tại gia" một dạng BSGĐ) điều hành tuyến đầu tiên, chăm sóc chính. Ở Hà Lan, bệnh nhân thường không thể tham khảo ý kiến ​​chuyên gia bệnh viện mà không cần sự giới thiệu của BSGĐ.

- Nga

Ở Liên Xô, "bác sĩ đa khoa" không tồn tại, các chức năng tương tự đã được thực hiện bởi nhà trị liệu (tiếng Nga: терапфт). Tại Liên bang Nga, Quy chế bác sĩ đa khoa đã có hiệu lực vào năm 1992, sau đó các trường y bắt đầu đào tạo về chuyên ngành liên quan.

Nhiệm vụ chính của bác sĩ đa khoa là:

- Phòng ngừa, chẩn đoán và điều trị các bệnh phổ biến nhất;

- Chăm sóc y tế khẩn cấp và cấp cứu;

- Hiệu suất của các thao tác y tế.

- Tây Ban Nha

Ở Tây Ban Nha, bác sĩ đa khoa được gọi là BS chuyên khoa Y Học Gia Đình trong Cộng đồng nhưng thường được gọi là "médico de cabecera" hoặc "médico de familia". Được thành lập như một chuyên khoa y tế ở Tây Ban Nha vào năm 1978.

Hầu hết các bác sĩ đa khoa Tây Ban Nha làm việc cho cơ quan y tế do nhà nước tài trợ thông qua chính quyền khu vực.

Để cung cấp dịch vụ chăm sóc chính, Tây Ban Nha hiện đang phân chia theo địa lý trong các khu vực chăm sóc sức khỏe cơ bản mỗi khu vực có một nhóm chăm sóc sức khỏe ban đầu. Mỗi đội là đa ngành và thường bao gồm bác sĩ gia đình, bác sĩ nhi khoa cộng đồng, y tá, vật lý trị liệu và nhân viên xã hội, cùng với nhân viên phụ trợ. Ở khu vực thành thị, tất cả các dịch vụ đều tập trung trong một trung tâm, trong khi ở khu vực nông thôn, trung tâm chính được hỗ trợ bởi các chi nhánh nhỏ hơn (tư vấn), thường là xử lý đơn lẻ.

Trở thành bác sĩ gia đình tại Tây Ban Nha phải qua học y trong 6 năm, vượt qua kỳ thi quốc gia cạnh tranh có tên MIR (Medico Interno Residente) và trải qua chương trình đào tạo thêm 4 năm. Chương trình đào tạo bao gồm các chuyên ngành cốt lõi là y học nói chung và thực hành tổng quát (khoảng 12 tháng), khoa nhi, phụ khoa, chỉnh hình và tâm thần học. Các vị trí ngắn hơn và tùy chọn trong TMH, nhãn khoa, ED, bệnh truyền nhiễm, thấp khớp hoặc các vị trí khác bổ sung cho chương trình giảng dạy 4 năm. Vương quốc Anh

- Vương quốc Anh

Các bác sĩ muốn trở thành bác sĩ đa khoa phải học từ 5 đến 6 năm để lấy bằng Cử nhân Y khoa hoặc Cử nhân Phẫu thuật sau đó học tiếp Y Khoa Đại Học ít nhất 5 năm.

Từ năm 2005, những người muốn trở thành bác sĩ đa khoa y học phải thực hiện tối thiểu các khóa đào tạo sau đại học sau đây:

- Một năm làm nhân viên thực tập đăng ký trước (PRHO) (trước đây gọi là nhân viên nhà), trong đó thực tập sinh thường dành 6 tháng thực tập trong phòng phẫu thuật tổng quát và 6 tháng tại một phòng y tế tổng quát trong bệnh viện;

- Hai năm làm cán bộ cao cấp (SHO) - thường theo Chương trình đào tạo nghề thực hành chung (GP-VTS), trong đó học viên thường hoàn thành bốn kỳ thực tập 6 tháng trong các chuyên ngành của bệnh viện như sản khoa và phụ khoa, nhi khoa, y khoa tai nạn và cấp cứu hoặc tâm thần.

- Một năm đăng ký hành nghề chung về BSGĐ.

Quá trình này đã thay đổi theo chương trình Hiện đại hóa nghề nghiệp y tế. Học viên y khoa tốt nghiệp từ năm 2005 trở đi phải thực hiện tối thiểu năm năm đào tạo sau đại học:

Hai năm đào tạo cơ bản, trong đó học viên sẽ thực hiện một vòng xoay quanh sáu công việc 4 tháng hoặc tám công việc 3 tháng - bao gồm ít nhất 3 tháng trong y học nói chung và 3 tháng trong phẫu thuật nói chung, nhưng cũng sẽ bao gồm việc làm trong các lĩnh vực khác;

Chương trình đào tạo bác sĩ chuyên khoa BSGĐ kéo dài ba năm: mười tám tháng làm Nhà đăng ký chuyên khoa, trong đó thời gian học viên hoàn thành hỗn hợp các công việc trong các chuyên ngành của bệnh viện như sản khoa và phụ khoa, nhi khoa, lão khoa, tai nạn và cấp cứu hoặc tâm thần; Mười tám tháng làm Nhà đăng ký chuyên ngành BSGĐ trong Thực hành tổng hợp.

Bác sĩ gia đình tại Vương quốc Anh có thể hoạt động trong các trung tâm y tế cộng đồng.

Bắc Mỹ

- Hoa Kỳ

Một bác sĩ chuyên về "y học gia đình" hiện phải làm việc trong ngành y học gia đình và phải đủ điều kiện để được chứng nhận của hội đồng quản trị BV.

Nhiều BSGĐ đình được cấp phép tại Hoa Kỳ sau khi thay đổi này bắt đầu sử dụng thuật ngữ "bác sĩ đa khoa" để chỉ những người hành nghề trước đây không hoàn thành làm việc trong ngành y học gia đình. Bác sĩ gia đình (sau khi tốt nghiệp trường y) phải hoàn thành ba đến bốn năm hành nghề trong ngành y học gia đình.

Năm 1971, Học viện Thực hành Tổng quát Hoa Kỳ đổi tên thành Học viện Bác sĩ Gia đình Hoa Kỳ. Kể từ khi thành lập Hội đồng Y học gia đình, một bác sĩ y học gia đình không còn giống như bác sĩ đa khoa. Điều làm cho một Bác sĩ Y học Gia đình khác với Bác sĩ Đa khoa là BSGĐ là Bác sĩ hai lần. Trước hết, một Bác sĩ Y học Gia đình đã hoàn thành ba năm hành nghề Y học Gia đình và hội đủ điều kiện được chứng nhận chuyên ngành Y học Gia đình; trong khi bác sĩ đa khoa không có bất kỳ chứng nhận nào của hội đồng quản trị và không thể dự kỳ thi nào. Thứ hai, Bác sĩ Y học Gia đình có thể thực hành sản khoa, chăm sóc bà bầu từ lúc thụ thai đến khi sinh, trong khi bác sĩ đa khoa không được đào tạo đầy đủ về sản khoa.

- Canada

Trường Cao đẳng Thực hành Tổng hợp Canada được thành lập năm 1954 nhưng năm 1967 đổi tên thành Trường Cao đẳng Bác sĩ Gia đình Canada (CFPC).

 - Nước Úc

Hệ đào tạo cử nhân y học của Úc dành cho những học sinh sau khi tốt nghiệp cấp 3, thời gian chương trình kéo dài từ 5 – 6 năm. Sau khi tốt nghiệp du học sinh sẽ được nhân văn bằng cử nhân y khoa hoặc cử nhân phẫu thuật (MBBS); tuy nhiên đây là bằng cử nhân thực hành không phải bằng bác sĩ điều trị. Nếu muốn trở thành bác sĩ điều trị, cử nhân phải mất khoảng 2 – 3 năm thực tập và đào tạo nội trú tại các bệnh viện dưới sự giám sát của những bác sĩ có nhiều năm kinh nghiệm trong nghề.

Điều kiện đầu vào của chương trình cử nhân ngành y tại Úc rất cao, du học sinh gần như phải đạt điểm tú tài gần như tuyệt đối, ít nhất từ 99,8 điểm trở lên thì mới có thể vào được những trường đào tạo y hàng đầu đất nước này, ví dụ như: như University of MelbourneUniversity of SydneyThe University of New South Wale.

- New Zealand

Bằng cấp y tế cơ bản ở New Zealand là bằng MBChB (Cử nhân Y khoa, Cử nhân Phẫu thuật), theo truyền thống đã đạt được sau khi hoàn thành khóa học năm hoặc sáu năm đại học. Nếu muốn trở thành bác sĩ điều trị, cử nhân phải mất khoảng 2 – 3 năm thực tập và đào tạo nội trú tại các bệnh viện dưới sự giám sát của những bác sĩ có nhiều năm kinh nghiệm trong nghề.

Có sự thiếu hụt bác sĩ gia đình ở khu vực nông thôn và các khu vực đô thị ngày càng bên ngoài của các thành phố lớn, dẫn đến việc sử dụng các bác sĩ được đào tạo ở nước ngoài (sinh viên tốt nghiệp y tế quốc tế (IMG)).

 - VIỆT NAM

Mô hình phòng khám bác sĩ gia đình được xác định như sau:
1. Mô hình tổ chức
1.1. Trạm y tế tuyến xã hoạt động theo nguyên lý Y học gia đình
1.2. Phòng khám bác sĩ gia đình
      a) Phòng khám bác sĩ gia đình tư nhân (bao gồm cả phòng khám chữa bệnh ngoài giờ hành chính có nhu cầu hoạt động theo mô hình phòng khám bác sỹ gia đình);
      b) Phòng khám bác sĩ gia đình thuộc bệnh viện đa khoa tuyến huyện (bệnh viện nhà nước).
2. Nhân lực, cơ sở vật chất và trang thiết bị y tế của mô hình phòng khám bác sĩ gia đình
2.1. Trạm y tế tuyến xã hoạt động theo nguyên lý Y học gia đình
a) Nhân lực:
– Bảo đảm đủ nhân lực theo quy định tại Thông tư số 33/2015/TT-BYT ngày 27 tháng 10 năm 2015 của Bộ trưởng Bộ Y tế hướng dẫn chức năng, nhiệm vụ của trạm y tế xã, phường, thị trấn.
– Có bác sĩ đa khoa được đào tạo tối thiểu 3 tháng về Y học gia đình.
b) Cơ sở vật chất và trang thiết bị y tế theo quy định tại Quyết định số 4667/QĐ-BYT ngày 07 tháng 11 năm 2014 của Bộ trưởng Bộ Y tế về việc ban hành bộ tiêu chí quốc gia về y tế xã giai đoạn đến 2020.
2.2. Phòng khám bác sĩ gia đình (bao gồm Phòng khám bác sĩ gia đình tư nhân và Phòng khám bác sĩ gia đình thuộc bệnh viện đa khoa tuyến huyện)
a) Cơ sở vật chất và trang thiết bị
– Xây dựng và thiết kế: Địa điểm cố định, tách biệt với nơi sinh hoạt gia đình. Phải có nơi đón tiếp người bệnh, có buồng khám bệnh, tư vấn sức khỏe diện tích ít nhất là 10 m2. Ngoài ra, tùy theo phạm vi hoạt động chuyên môn đăng ký, phòng khám còn phải đáp ứng thêm các điều kiện phù hợp với hình thức tổ chức và phạm vi hoạt động chuyên môn đã đăng ký.
– Có thiết bị ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý sức khỏe và khám bệnh, chữa bệnh.
b) Trang thiết bị y tế
Có đủ trang thiết bị, dụng cụ y tế phù hợp với phạm vi hoạt động chuyên môn mà phòng khám đăng ký.
c) Nhân sự
– Người chịu trách nhiệm chuyên môn của phòng khám phải có chứng chỉ hành nghề bác sĩ gia đình (Trong giai đoạn thí điểm, bác sỹ đa khoa được đào tạo về Y học gia đình 3 tháng).
– Người trực tiếp khám bệnh, chữa bệnh và quản lý sức khỏe phải được đào tạo về Y học gia đình.

Đối chiếu với cách tổ chức, điều hành và nhiệm vụ BSGĐ tại một số nước tiên tiến trên thế giới thì mô hình BSGĐ của VN hiện nay chưa đáp ứng được các yêu cầu cần thiết do đó chưa phát huy được tác dụng. Bộ YT cần xem sửa chữa quy định và lổ chức lại để các Phngf Khám gia đinh đi vào thực chất và các BSGĐ làm tròn được thiên chức của mình.

BS Nguyễn Ngọc Hiền

 

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1- 3- https://pkgdvietuc.com/dich-vu-bac-si-gia-dinh-bac-si-kham-benh-tai-nha/

2- https://en.wikipedia.org/wiki/General_practitioner

3- https://kcb.vn/vanban/quyet-dinh-1568qd-byt-ngay-2742016-phe-duyet-ke-hoach-nhan-rong-va-phat-trien-mo-hinh-phong-kham-bac-si-gia-dinh-tai-viet-nam-giai-doan-2016-2020

4- https://www.victoriavn.com/thu-vien-suc-khoe/vi-sao-ban-can-bac-si-gia-dinh-ngay-hom-nay

flexibest benh dau lung dau xuong khop thoai hoa khop goi thoat vi dia dem dau khop goi chua ung thu chua dot quy chua dot quy chua yeu sinh ly nam ngoc cau nam lim xanh sam ngoc linh






COPYRIGHT@TƯ VẤN SỨC KHỎE - HỘI HÀNH NGHỀ Y TẾ TƯ NHÂN - KHÁNH HÒA 
Số lượt truy cập: 184755